Jak powstaje papier

22 lip 2008, 8:20

Już jakiś czas temu, zaskoczony pojawiającymi się w statystykach strony słowami kluczowymi typu jak powstaje papier, postanowiłem stworzyć wpis specjalnie dla osób, które interesuje ta tematyka. Kiedy wczoraj trafiłem na nie po raz kolejny, postanowiłem nie zwlekać.

Na początku należałoby zapytać, jak i gdzie powstał papier? Najstarsze dowody jego istnienia pochodzą z 8 roku p.n.e., z terenu dzisiejszych Chin – w tymże państwie wynaleziono także metodę masowej produkcji tego materiału (kronikarze przypisują ten wynalazek kanceliście Cai Lunowi, żyjącemu w II wieku n.e. na dworze cesarza He Di). Proces produkcji papieru czerpanego (ta odmiana była wynaleziona jako pierwsza) nie zmieniła się znacząco na przestrzeni dziejów i składa się z następujących faz:

gotowanie masy roślinnej w wodzie z dodatkiem popiołu drzewnego lub mleka wapiennego
płukanie masy
miażdżenie
rozprowadzenie masy w wodzie
zlanie do kadzi
czerpanie ramką z sitem
przekładanie sitem formowym dla ograniczenia formatu i grubości arkusza
odsączenie wody
przełożenie na arkusz filcu
suszenie
wygładzanie kamieniami

Chiński wynalazek prędko rozprzestrzenił się na terenie całej Azji: w VI wieku trafił do Japonii, gdzie poddano go kilku zmianom i nazwano washi.

Swoją tradycyjną metodę produkcji papieru Japończycy nazywają nagashizuki – odpowiada ona wschodnim metodom produkcji papieru i zachowała się do dzisiejszych czasów. Pojęcie to oznacza z grubsza rzecz biorąc czerpanie papieru przez wielokrotne zanurzanie formy (…) podczas czerpania sito zanurza się wiele razy w zawiesinie włókien, przez co odkładają się one w kilku warstwach, aż do osiągnięcia pożądanej grubości. (…) Z powodu szczególnie długich włókien używano łyka drzew kozo, mitsumata i gampi.

Mała historia papieru – Japońska metoda wytwarzania papieru

Do Europy papier trafiał od VIII wieku (jako towar sprzedawany przez Arabów, którzy sami poznali go zaledwie kilkadziesiąt lat wcześniej, w 751 r.), ale pierwsze młyny papiernicze powstały dopiero w XII stuleciu (1144, Xativa koło Walencji). W Polsce pierwszy powstał w 1491 roku, założony przez Fryderyka Schidlinga w Prądniku Wielkim (obecnie Dzielnica III Prądnik Czerwony w Krakowie).

Europejscy papiernicy wprowadzili kilka zmian w procesie produkcji – największą było zastosowanie wynalezionego w XVII wieku tzw. holendra (specjalnej maszyny do rozcierania materiału, z którego miał powstać papier), który jest używany (w udoskonalonej formie) w fabrykach po dziś dzień. Wcześniej surowiec do produkcji należało rozcierać ręcznie, co było bardzo czasochłonne.

Pierwszym krokiem na drodze mechanizacji produkcji papieru była maszyna, skonstruowana pod koniec XVIII wieku przez Nicholas-Louisa Roberta. Na niej wzorowali się późniejsi twórcy podobnych urządzeń (bracia Fourdrinier, Widmann, Illig) – w 1827 maszyny papiernicze wymagały asysty już tylko 5 ludzi, podczas gdy do tej pory praca ręczna angażowała nawet do 60 osób!

W drugiej połowie XIX wieku problemem stał się brak surowców do produkcji – dotychczasowe źródło (szmaty, odpady konopne oraz lniane) zaczęło wysychać. Uwagę wynalazców zwróciło drewno – jako pierwszy uzyskał zeń papier Niemiec Friedrich Keller.

Od tamtej pory następuje nieustanny wzrost wydajności wielokrotnie ulepszanych maszyn – uruchomiona w 1997 największa papiernia austriacka produkowała rocznie 500 000 ton papieru.

Źródła, z których korzystałem przy pisaniu tego tekstu, oraz strony, które warto odwiedzić:

Podobne wpisy

CreativeArt 1 (0)

Kategorie: Historia
Tagi: papier

Komentarze (3) do wpisu “Jak powstaje papier”

pani poligraf
4 sie 2009 o 0:57
opisany wyżej proces jest mocno niekompletny i nieaktualny. nawet nie wiem od czego zacząć krytykę. powiem krótko: notka jest o historii wyrobnictwa papieru (bo tak się mówiło w starpopolszczyźnie na ten proces) a nie o tym jak się go faktycznie robi. tytuł notki wprowadza w błąd i zabiera cenny czas szukającym w google. zero user friendly. temat potraktowany po łebkach. lepiej zająć się kodeksem karnym.

odsyłam do edukacyjnego filmu dla dzieci: „Jak się robi papier” / http://www.polskapresse.pl/biuro_prasowe/644.html?ses_pp=dd810c64da543a04b681f3ac3a0befd5
Facebook User
4 sie 2009 o 1:21
Kiedy tworzyłem tę notkę, nie miałem jeszcze prawa karnego ;)

A jeśli ktoś szuka porządnych informacji o historii i produkcji papieru, to niech swój cenny czas spędza w bibliotece, a nie na blogach.
JULIANA10
18 kwi 2010 o 11:16
facio ta pani ma racje szukam jakiegoś porządnego referatu na ten temat a nie sratutatu srutututu zmień tytuł albo dodaj taki tekst nie mam zielonego pojęcia na ten temat zmyślałem JESTEM IDIOTOM!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!