Jedną z ciekawszych rzeczy, jaką studiuję w ramach I roku prawa na UW, jest polskie prawo wyznaniowe, wykładane przez doktora Pawła Boreckiego. Opisywane przez niego zagadnienia, dotyczące kwestii wolności sumienia i relacji państwo-kościoł, ubarwiane są licznymi anegdotami. Jedną z nich, pochodzącą z okresu prac nad obecną konstytucją, postanowiłem przedstawić i Wam.

W 1994 w trakcie prac nad projektem konstytucji, pojawiła się konieczność omówienia kwestii związanych ze stosunkiem państwa wobec związków wyznaniowych (szczególnie Kościoła). Przygotowano kilka wersji odpowiedniego artykułu, by móc wybrać ten, który odpowiadałby wszystkim zainteresowanym stronom. Niestety, walkę toczono nawet o pojedyncze słowa- biskupom nie podobało się na przykład sformułowanie

Rzeczpospolita Polska jest państwem neutralnym światopoglądowo

Dlaczego? Paweł Borecki tak to opisuje w swoim artykule Proces kształtowania się modelu relacji państwo-kościół w Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.:

[Zasada neutralności światopoglądowej państwa] (…) miała mieć rzekomo komunistyczny, wręcz stalinowski, rodowód, legitymizować (…) politykę zwalczania Kościoła i dyskryminacji wierzących.

W związku z tym szukano innych sformułowań, które pozwoliłyby zachować zasadę neutralności, a nie posiadałyby niemiłego wydźwięku. Tą sprawą zajął się m.in. Tadeusz Mazowiecki, który w poszukiwaniu bezpiecznego słowa sięgnął po… Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego. Definicja neutralności wyglądała następująco:

uznanie w umowie międzynarodowej jakiegoś państwa za neutralne, bezstronne, nie biorące udziału w sojuszach, wojnach.

W ten sposób powstał nowy wariant odpowiedniego artykułu, gdzie zapis o stosunku państa wobec światopoglądu obywateli wyglądał następująco:

Władze państwowe w Rzeczypospolitej Polskiej zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, gwarantując swobodę ich wyrażania w życiu publicznym.

Wariant uzyskał uznanie wszystkich zainteresowanych i trafił do ostatecznej wersji ustawy zasadniczej, do rozdziału I, artykułu 25, punktu 2.